---

منجمان باستاني متوجه شده بودند كه گاهي ستارگان جديد در آسمان نمايان مي شود.و پس از مدتي دوباره ناپديد ميشوند.در قرون وسطي منجمان اين ستاره ها را نو اختر ناميدند . مه،در لاتين به معني ستاره نو است.برخي از اين ستارگان نو بسيار پر نور بودند.سه تا از اين ابر نو اختر ها در دوران تاريخي مشاهده شدند.
ابر نو اختر تيكو براهه ،مه در سال 1572 به وقوع پيوست.ابرنو اختر كپلر كه در سال 1604 بسيار درخشان شدو يك ابر نو اختر كه منجمان چيني در سال 1054 مشاهده كردند.جالب است بگويم در محل ابر نواختر چيني ،اكنون سحابي خرچنگ را در صورت فلكي ثور مشاهده ميكنيم.
درخشندگي ابر نو اختران
درخشندگي ابر نواختران هنگامي كه آتش ابر نو اختر بر مي فروزد،نورانيت ستاره به طور اعجاب انگيزي افزايش مي يابدكه بسيار بيشتر از افزايش نورانيت در مورد نو اختران است.در حالي كه نو اختر حد اكثر به درخشندگي مي رسد كه آنرا به يكي از نوراني ترين ستارگان اين كهكشان بدل ميكند،ابرنو اختر به چنان نورانيتي دست مي يابدكه با مجموع نورانيت هاي تمام ستارگان يك كهكشان برابري مي كند.نوراني ترين ابر نو اختران مشاهده شده در كهكشان هاي ديگر،گاهي چند برابر نوراني تر از خود كهكشان بوده اند.درخشندگي يك ابر نو اخترتامقاديري در حدود يك مليارد برابرنورانيت خورشيد مي رسد.

منشاء ابر نو اختران
متاسفانه قبل از انفجار ابر نو اختر در ابر بزگ ماژلاني،هيچ شخصي ابر نو اختري را مشاهده نكرده بود.در اين مورد ستاره موجود در ابر نو اختر قبلاً رصد و سند ولياك آنها را به عنوان ابر غول طبقه بندي كرده بود .البته اين واقعه ثبت نشده احتمالاً به علت كم نوري،قابل مشاهده نبوده است.ساير ابر نو اختر هاي كهكشان هاي دورتر بوده اند و در نتيجه غبار ميان ستاره اي مانع از مشاهده آنها شده است.
بقاياي ابر نو اختران
آنها بقاياي مادي بر جاي مي گذارند كه قابل مشاهده اند و معمولاًدر طول موجهاي راديويي بسيار واضح ديده ميشوند.طيف تابش راديويي به همان شكل طيف تابش توليد شده در اتم شكن هاي بزرگ است.ويژگي هاي راديويي بقاياي ابر نو اختران در كهكشان ما اختر شناسان را قادر ساخته تا از روي تابش هاي راديويي آنها،ده ها عدد از اين اجسام را تشخيص دهند . اين تابش ها،از روي شكل طيف مشخصه ي خود از ديگر منابع راديديي قابل تشخيص هستند .بسياري ازبقاياي ابر نو اختران را تنها ميتوان از تابش هاي راديويي آنها آشكار كرد،زيرا وجود غبار در سر راه ديد،در بسياري از موارد،بخشهاي مرئي طيف را تيره ميكند.در موارد اندكي ، مانند سحابي خرچنگ و ابر نو اختر 1572 (نو اختر تيكو)نمودهاي اپتيكي كشف شده است.
نو اختر ها

حالا در باره گروهي از نو اختر ها صحبت مي كنيم كه روشنايي كمتري دارند.اما فراوانتر هستند.اين ها به اصطلاح همان نواختر هاي كلاسيك هستند.آنها به قدر هاي مطلق بصري تا9-،يعني در حدود 10 قدر كمتر از ابرنواختر ها ميرسند.چند نو اختردر طول فوران رصد شده اند كه در طول فوران،روشنايي آنها تا بيش از 9 قدر در چند روز متغير بوده.البته منحني هاي نور براي نو اختر ها مختلف است.نواختر هاي تند،متوسط و كند.اما بدون شك از ستارگان اصلي نيستند و درخشندگي آنها كمتر از معمول است.

قوانین کپلر که توسط یوهان کپلر دانشمند و ستاره‌شناس آلمانی ارائه شد، حرکت سیارات به دور خورشید را مورد بررسی قرار می‌دهد.

 قانون اول

مسیر حرکت سیارات به دور خورشید بیضی است و خورشید در یکی از دو کانونِ (فوکسهای) این بیضی قرار دارد.

قانون دوم

خط واصل بین خورشید و سیارات در زمان‌های مساوی، مساحت‌های مساوی را جاروب می‌کند. به بیان دیگر زمانی که سیاره به خورشید نزدیک‌تر است با سرعت بیشتری حرکت می‌کند نسبت به زمانی که از خورشید دورتر است.

 قانون سوم

دوره حرکت سیاره به دور خورشید با فاصله سیاره تا خورشید تناسب دارد. T² = A³

• T دوره حرکت سیاره به دور خورشید است با واحد سال (سال زمینی) (برای زمین T برابر با ۱ است)
• A فاصله سیاره تا خورشید (به دلیل بیضی بودن مدار فاصله متوسط را می‌توان در اکثر موارد در نظر گرفت).واحد A (واحد ستاره شناسی Au ) است که برای زمین تا خورشید برابر با ۱ میباشد.

 نکته

این قوانین علاوه بر خورشید و سیارات برای تمام سیستم‌هایی که در آنها یک جرم به دور جرم دیگر می‌گردد نیز صادق است، با این تفاوت که قانونِ اول فقط یکی از مسیرهایِ ممکن را توصیف می‌کند و قانونِ سوم بصورتِ T² = k * A³ درمی‌آید که k در آن یک ضریب است وابسته به جرمِ جسمِ واقع در مرکز است.

 منابع

• فرانک ج. بلَت. فیزیک پایه. ترجمهٔ مهران اخباریفر. تهران: فاطمی، ۱۳۷۴.

نجوم رصدی

تاریخچه نجوم

مقدمه

نجوم مطالعه مواد و مقدمه‌ای است درباره فرآیند بوجود آمدن آنچه در آنسوی جو زمین است که این جهان ، آسمان و گوی آسمان را از اتمهای کوچک تا گیتی وسیع شامل می‌شود. منجمان اجرام آسمانی مانند سیارات ، ستاره‌ها ، ستاره‌های دنباله دار ، کهکشانها ، سحابیها و مواد بین کهکشانها را مطالعه می‌کنند. برای اینکه چگونگی تشکیل شدن ، چگونگی بوجود آمدن و منسب هر کدام را مشخص می‌کنند و اینکه چگونه بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند و چه اتفاقی ممکن است برای آنها بیفتد.

بخشی از جهان ما ، زمین و آنچه در آن اتفاق می‌افتد اختر شناسی را شامل می‌شود، در واقع زمین آزمایشگاه ماست و هر چه که درباره جهان می‌دانیم از آنچه از زمین می‌توانیم ببینیم و دریابیم و یا تصور کنیم سرچشمه گرفته است.

چگونه علم نجوم بوجود آمد؟

قبل از اختراع تلسکوپ ، در نزدیکی قرن هفدهم ، نجوم بر مبنای مشاهده با چشم غیر مسلح پایه گذاری شده بود. در ابتدا مردم از محل ستاره‌ها و سیارات در آسمان نقشه تهیه می‌کردند. متمدن ترینها برای نقشه برداری آسمان نظام داشتند و می‌دانیم که امروزه نجوم از نظریات یونانیان باستان سرچشمه می‌گیرد. در سال 150 میلادی یک منجم و ریاضیدان یونانی به نام کلودیوس بطلمیوس یک رساله درباره علم نجوم نوشت. او در آن 48 گروه ستاره‌ای که صورت فلکی نامیده می‌شدند را فهرست کرد ، مانند جبار ، برساووش و ... که بیشتر از اسامی اساطیر گرفته شده‌اند.

همانطور که ما هنگام نگاه کردن به ابرها ، آنها را به اشکالی از اجسام آشنا تصور می‌کنیم، همانگونه بطلمیوس در گروهبندی ستارگان اشکال آشنا را مشاهده کرد. همچنین بطلمیوس متوجه شد که به نظر ستارگان در سرتاسر آسمان حرکت می‌کنند، او گفت که تمام اجرام آسمانی به دور زمین که مرکز جهان بی‌حرکت ایستاده حرکت می‌کنند. این نظریه علمی برای قرنها پذیرفته شده بود. تئوری بطلمیوس راجع به جهان طرح زمین مرکز نامیده شد، زیرا در آن زمین در مرکز عالم قراردارد.

چه موقع کشف شد که زمین بدور خورشید می‌چرخد؟

قبول این واقعیت مدتها طول کشید. در سال 1543 میلادی یک منجم لهستانی به نام نیکلاس کوپرنیک De Revolutionibus را منتشر کرد که مشخص می‌کرد سیارات به دور خورشید گردش می‌کنند، اما نظریه او با تعلیمات کلیسای کاتولیک مغایرت داشت و کلیسا قدرتمندترین سازمان اجتماعی و سیاسی آن زمان بود. عقیده‌هایی مانند طرح خورشید مرکزی که در جهان تفکر بدیع بودند سزاوار کیفر مرگ بودند.

بنابراین اگر هم تعدادی دیگر از منجمان طرح کپرنیک را می‌پذیرفتند از تصدیق کردن آن هراس داشتند. در سال 1632 گالیلئو گالیله ، یکی از برجسته‌ترین منجمان در طول تاریخ ، سرانجام یک کتاب در حمایت از نظریه کپرنیک منتشر کرد. کلیسای کاتولیک روم گالیله را برای محاکمه بخاطر بدعت گذارن احضار کرد و این منجم برای برگشتن از حرفش یا مرگ حق انتخاب داشت. گالیله دست از عقیده خود کشید اما کلیسا از پذیرفته شدن طرح خورشید در عرف نمی‌توانست جلوگیری کند (در سال 1992کلیسای کاتولیک روم رسما با گالیله و کپرنیک موافقت کرد).

منجمان چگونه سریعا یک ستاره را از دیگران تشخیص می‌دهند؟

منجمان علاوه بر نقشه موقعیت ستارگان در آسمان تعیین کردند که کدام ستاره از دیگر ستارگان پر نورتر است. یک منجم یونانی به نام هیپارکوس جد بطلمیوس ابتدا ستارگان را بر اساس روشنایی‌اشان طبقه بندی کرد. او شش طبقه روشنایی را با قدرشان لیست کرد (قدر یعنی درخشش یک ستاره که بر روی زمین نمایان می‌شود. قدر یک ستاره تا حد زیادی در تعیین اینکه چقدر از زمین فاصله دارد موثر است)، هیپارکوس 20 ستاره از قدر اول را طبقه بندی کرد و ستارگان ضعیف یعنی آنهایی که با چشم غیر مسلح دیده می‌شوند را در شش قدر طبقه بندی کرد.

نقش گالیلئو گالیله

گالیله در پیزای ایتالیا در 1564 در اواسط دوره رنسانس متولد شد. گالیله فقط اولین کسی که تلسکوپ را روی ستارگان متمرکز کرد نبود، او همچنین دیدگاه متفاوتی نسبت به جهان ایجاد کرد. گالیله استاد نجوم ، ریاضی ، فیزیک ، فلسفه و تبلیغات بود . تصور او (و احتمالا واقعیت) از یک نبوغ ذاتی بود: زیرک ، شوخ و اما زننده بود. مردم مهم انجمن او را جستجو می‌کردند، تا وقتی که کار منفور و خطرناک حمایت از دیدگاه خورشید مرکزی کپرنیک راجع به منظومه شمسی را در کارهایش انتشار داد:

ما این حقیقت را پذیرفتیم که خورشید در مرکز منظومه شمسی است و ما ممکن است گفته باشیم (هرکس می‌داند که خورشید به دور زمین می چرخد و فقط تعداد کمی دانشمند دیوانه فکر می‌کنند غیر از این است). در سال 1543 نیکولاس کوپرنیکوس رساله پیشنهادی‌اش را که تمام سیارات به انظام زمین به دور خورشید می‌چرخند منتشر کرد. این پیشرفت غیر منتظره برای عده‌ای بطور محرمانه خوشایند بود، برای قدرتمندترین دولت اروپا در آن زمان (کلیسای کاتولیک روم) در وضع موجود مسلما منفعتی وجود داشت. با این همه عقاید نظام و توانایی‌اش رویه زمین مرکزی در جهان باقی ماند.

گالیله بطور آشکارا از دیدگاه جهانی کپرنیک در مقابل کلیسا حمات کرد. روش رهبر کلیسا با دیگر بدعت گذاران نادیده گرفتن آنها یا آسیب رساندن به آنها با برخی شرایط بود. اما کلیسا نمی‌توانست گالیله را نادیده بگیرد. در سال 1634 گالیله به دادگاه کلیسا آورده شد و ادعا کرد که دست از عقاید بدعت گذارانه‌اش درباره منظومه شمسی برداشته است. روبرو شدن با شکنجه و مرگ ، گالیه را وادار به تسلیم شدن کرد. او هنگامی که اتاق محاکمه را ترک کرد زیر لب گفت بی اعتنا به آنچه مجبور به گفتن شده بود ادعا کرد که زمین هنوز به دور خورشید می‌چرخد. گالیله بقیه عمر خود را در زیر شیروانی خانه‌ای تا سال 1642 گذراند 355 سال بعد در سال1992 کلیسا رسما طرح کپرنیک را در مورد منظومه شمسی پذیرفت.

 

به نام خدا

نجوم آماتوری را چگونه آغاز کنیم؟

معمولا دانش آموزان و دیگر علاقمندان به نجوم سؤالهای مشابه ای از منجمین می پرسند:
"من به ستاره شناسی خیلی علاقه دارم، اما نمی دانم چطور و از کجا باید شروع کنم؟ آیا مرکز خاصی هست که ستاره شناسی را آموزش دهد؟ من بدون تلسکوپ که کاری نمی توانم کنم؟ به نظر شما کدام تلسکوپ را باید بخرم؟ و...." در این مقاله سعی می شود تا راه صحیح شروع کار در نجوم آماتوری به شما نشان داده شود.



بسیاری از تازه کارهای ستاره شناسی راه اشتباهی را در پیش می گیرند و شکست می خورند. شاید شما هم منجم آماتور بوده اید و حالا ناراحت و دلسرد شده اید شاید هم تازه می خواهید نجوم را آغاز کنید. خواهش می کنم یک بار این مقاله را بخوانید حتما مسیر خود را برای رسیدن موفقیت در نجوم آماتوری و لذت بردن از زیبایی های شگفت انگیز آسمان پیدا خواهید کرد. امیدوارم این توصیه های این مقاله را به خاطر بسپارید تا اگر روزی کسی از شما پرسید: "ستاره شناسی را از کجا شروع کنم؟" به راحتی بتوانید او را راهنمایی کنید.
نجوم آماتوری به معنای نجوم تازه کارها نیست! یعنی یک منجم آماتور پس از فعالیتهای بسیار و کار در زمینه ی نجوم، هر چقدر هم که عالم شود، به یک منجم حرفه ای تبدیل نمی شود. نجوم آماتوری و نجوم حرفه ای دو شاخه ی متفاوت از نجوم هستند. منجمین آماتور بیشتر کارهای رصدی انجام می دهند، ولی منجمین حرفه ای پس از اتمام تحصیلات خود در زمینه ی نجوم به جرگه ی پژوهشگران حرفه ای درمی آیند و در دانشگاهها تحقیقات رصدخانه ای و تدریس می کنند.
اگر به نجوم علاقه دارید، حتما دلیل ندارد که در آن رشته تحصیل کنید! می توانید یک منجم آماتور خیلی خوب باشید. ممکن است شما در آینده یک مهندس یا پزشک باشید، ولی اوقات فراقت خود را به رصد آسمان یا مطالعه در این زمینه اختصاص دهید. من پزشکها یا مهندسینی را می شناسم که در زمینه ی نجوم آماتوری بسیار پیشرفت کرده اند ولی همچنان یک پزشک باقی مانده است. نمونه اش آقای دکتر نوروزی، که شاید در برنامه های تلویزیونی ایشان را به عنوان یک کارشناس نجوم دیده باشید. ایشان در واقع یک پزشک میکروبیلوژیست هستند.

برخوردهای عظیم، نابودگر یا حیات‌آفرین؟

معصومه اسکندری

منبع نیوساینتیست

برخورد اجرام عظیم به سطح زمین، آن‌چنان که پیش‌تر تصور می‌شد،‌ نابودگر حیات نیست. دانشمندان با مطالعه یک حفره عظیم برخوردی دریافتند که برخورد، احتمالا زمینه مناسبی برای حیات زیرزمینی فراهم کرده است.   محققان برای مطالعه اثر برخوردهای بزرگ روی حیات، به بررسی فرآیند برخورد و پی‌آمدهای ناشی از آن پرداختند. ساختار برخوردی خلیج «چزاپیک» (Chesapeake) یکی از بزرگ‌ترین و بهترین حفره‌های برخوردی محفوظ مانده است. 35 میلیون سال پیش، در طی برخوردی عظیم، این حفره به قطر 90 کیلومتر در ایالت ویرجینیای آمریکا به وجود آمد. دانشمندان حفره را به عمق 2 کیلومتر مطالعه کرده‌اند.   به عقیده دانشمندان، جرم برخوردی دو کیلومتر قطر داشته و با سرعتی بیش از 10 کیلومتر بر ثانیه در سپر قاره‌ای آمریکای شمالی به زمین اصابت کرده است. محل برخورد لایه‌‌هایی از سنگ سخت و رسوبات نرم پوشیده با 200 تا 300 متر آب بود.      تصویر: تصور می‌شود يک جرم دو کیلومتری ساختار برخوردی خلیج چزاپیک را حفر کرده است.   بنا بر گزارش تصویری که زمین‌شناسان با کمک کارگردانان ‌هالیوود از این برخورد تهیه کردند، در طی 20 ثانیه پس از برخورد، شوک حاصل از برخورد، موج عظیمی از آوار را به بیرون فرستاد و یک سونامی به وجود آمد. سنگ‌ها در اثر انرژی حاصل از برخورد، ذوب شده و به سرعت به درون شکاف‌های به وجود آمده در کف حفره روان شدند. در طی این فرآیند،‌ بستر حفره حدود پنج کیلومتر عقب‌نشینی کرد. 40 ثانیه بعد از برخورد،‌ با فرو افتادن دیواره‌های ناپایدار حفره و زمین‌لغزش،‌ یک قطعه بسیار بزرگ گرانیتی به ضخامت 275 متر در درون حفره جای گرفت. شش دقیقه بعد از برخورد، آبی که به بیرون پاشیده شده بود،‌ به دورن حفره جاری شد و رسوبات کنده شده از کف دریا و هر آن‌چه را که از حفره به بیرون پخش شده بود، با خود باز آورد. سنگ‌ریزه‌ها و غباری که وارد جو شده بود نیز فرو نشست. 10 دقیقه بعد از برخورد، مخلوط آب و رسوبات با هجوم به حفره 35 کیلومتری، دیواره‌های پایین افتاده را به بیرون راندند و آن را پر کردند. همچنین، حلقه دیگری از رسوبات در 40 کیلومتری مرکز حفره در آب دریا ته‌نشین شد.   برخورد احتمالا با افزایش دما تا حدود 350 درجه سانتیگراد، هر حیاتی را نابود کرده بود. اما محققان در عمق 4/1 کیلومتری، جایی که سنگ‌ها در اثر برخورد یا پی‌آمدهای آن خرد شده بودند، سلول‌های زنده‌ای را یافتند.   قطعه قطعه و خرد شدن سنگ‌ها، فضایی را که موجودات زنده می‌توانستند در آن حرکت کنند بزرگ‌تر کرد. علاوه بر این،‌ برخورد، مواد کربن‌دار به جای مانده از گیاهان یا سایر اشکال حیات را از سطح به اعماق پایین برد و آب اکسیژن‌دار را به آن مناطق تزریق کرد. این فرآیند شبیه مخلوط کردن خاک باغچه با کود است. هرقدر این ترکیب بهتر مخلوط شود محیط مناسب‌تری برای موجودات زنده فراهم می‌شود.   اهمیت این یافته هنگام جستجوی حیات در جاهایی مانند مریخ روشن می‌شود. سطح مریخ با تابش مرگ‌بار پرتوهای فرا بنفش سوخته است. اما،‌ برخورد اجرام به سطح آن می‌تو‌اند پناه‌گاه زیرزمینی امنی برای حیات فراهم کند.

دو بازوی كهكشان راه شيری ناپديد شد

معصومه اسکندری

منبع ناسا

داده های جدید تلسکوپ فضایی اسپیتزر نشان می دهد که کهکشان راه شیری به جای چهار بازو، فقط دو بازو دارد.   سالها این پرسش ذهن ستاره‌شناسان را به خود مشغول ساخته كه شكل كهكشان خود ما چگونه است؟   ما شكل كهكشان‌های دیگر را می‌بینیم اما چون درون كهكشان راه شیری هستیم نمی‌توانیم از بیرون به آن نگاه كنیم و بدانیم چه شكلی دارد.   از دهه 1950 تاکنون نقشه‌های متعددی از راه شیری تهیه شده است. مدلهای اولیه كه بر مبنای مشاهدات رادیویی از گاز درون كهكشان طراحی شده بود، نشان می‌داد كه راه شیری حلزونی شكل است و چهار بازوی اصلی دارد. این بازوها به نامهای «گونیا» (Norma)، «سپر- قنطورس» (Scutum-Centaurus)، «قوس» (Sagittarius) و «برساووش» (Perseus) نامگذاری شده‌اند. علاوه بر بازوها،‌ كهكشان نوارهایی از گاز و غبار در مركز خود دارد. بر اساس این نقشه‌ها،‌ خورشید در نزدیكی بازوی مارپیچ كوچكی به نام «شكارچی» (Orion) بین بازوهای برساووش و قوس قرار دارد.   پیش از این، مبنای تهیه مدلهای كهكشان راه شیری، مطالعه تنها یك قسمت آن یا استفاده از یك روش بود، به همین سبب، نقشه‌هایی كه گروه‌های مختلف تهیه می‌کردند، هیچگاه با یكدیگر همخوانی نداشت. رصد گسترده آسمان در طول موجهای فروسرخ در دهه 1990 اصلاحات اساسی در این مدلها به وجود آورد،‌ از جمله باعث كشف میله بزرگی از ستارگان در میان كهكشان شد.   طول موجهای فروسرخ می‌تواند از میان غبار عبور كند، به همین سبب‌ تلسكوپهای فروسرخ بهتر می‌توانند مركز شلوغ و غبارآلود كهكشان را مشاهده كنند. داده‌های فروسرخ نشان می‌دهد كه گشترش میله مركز كهكشان بیش از آن است كه تصور می‌شد. بر اساس این داده‌ها،‌ راه شیری 130 درجه گستردگی طولی و یك درجه در بالای صفحه كهكشان و یك درجه پایین آن، گستردگی عرضی دارد. این گستره كه از تركیب 800000 عكس تهیه شده بیش از 110 میلیون ستاره دارد.     تصویر: كهكشان راه شيری تنها دو بازوی اصلی دارد كه دو انتهای ميله مركزی كهكشان را دربرگرفته‌اند. پيش از اين تصور می‌شد راه شيری چهار بازو دارد.   دانشمندان با شمارش ستاره‌ها دریافتند كه در امتداد بازوی سپر- قنطورس تعداد ستاره‌ها زیاد می‌شود و البته این برای یك بازوی مارپیچی طبیعی است،‌ اما هنگامی كه ستاره‌ها را در امتداد بازوهای قوس و گونیا شمردند دریافتند كه تعداد ستاره‌ها جهش قابل ملاحظه‌ای ندارد. بازوی چهارم،‌ برساووش،‌ قسمت بیرونی كهكشان را دربرگرفته و در تصاویر فروسرخ قابل مشاهده نیست.   این نتایج نشان می‌دهد كه كهكشان راه شیری، نه چهار بازو كه دو بازو دارد، همچنان ‌كه ساختار عمومی كهكشانهای میله‌ای است. این بازوهای بزرگ كه تصور می‌شود دو انتهای میله كهكشان را می‌سازند،‌ بیشترین تراكم ستاره‌های جوان و روشن و همچنین ستاره‌های مسنتر یا غول‌های سرخ‌ را دارند. دو بازوی كوچك‌تر،‌ قوس و گونیا، با گاز و مجموعه‌هایی از ستارگان جوان پر شده‌اند.   در مشاهدات قبلی فروسرخ هم نشانه‌هایی از دو بازویی بودن راه شیری وجود داشت اما،‌ این نخستین بار است كه ساختار،‌ محل و پهنای آن‌ها مشخص می‌شود.   دو بازوی اصلی كهكشان ظاهر كاملی دارند، اما‌ ستاره‌ها به سبب چرخش به دور مركز كهكشان،‌ گاهی در درون و گاهی در بیرون آنها حركت می‌كنند. شاید خورشید ما هم زمانی مقیم بازوی دیگری بوده است. خورشید بیش از چهار میلیارد سال پیش شكل گرفته و‌ تاكنون،‌ 16 بار به دور مركز كهكشان چرخیده است.

بسم ا... الرحمن الرحیم

سیاه‌چاله‌ها اجرام فضایی دارای شعاع بسیار کم (در حدود یک دهم شعاع زمین) و جرم بسیار زیاد می‌‌باشند (بیش از ۱.۴ برابر جرم خورشید). یکی از خصوصیات آن‌ها گرانش زیاد آن‌ها است که حتی نور را هم در خود جذب می‌‌کند.(این برداشت که نور جذب سیاه چاله‌ها می‌شود کاملاً غلط است چون در نظریه نسبیت عام اینشتین گفته شده است که فضا-زمان به علت وجود ماده انحنا پیدا می‌کند که در سیاه چاله‌ها حتی انحنا باعث ناپیوستگی در فضا زمان می‌شود و چون نور در این فضا-زمان حرکت می‌کند به ناچار وارد سیاه چاله می‌شود) گفتنی است این سیاهچاله‌ها از فرو پاشی (Collapse) ستارهای نوترونی ایجاد می شوند و پس از آنکه هسته اتمها در آن به قدری بزرگ شدند که نیروی گرانش دیگر نتواند انرژی لازم برای جوش هسته‌ای را در آنها تأمین کند به وجود می‌‌آیند.

سیاهچاله‌ها جذاب‌ترین و اسرارآمیزترین اشیاء فضایی هستند. مهم‌ترین یافته‌های اخترشناسی سالهای ۱۹۶۰ تپ‌اخترها و اخترنماها هستند. تپ اخترها منابع رادیویی و (حداقل در یک مورد) منبع نوری تپنده منظم هستند. اختر نماها منابع نوری و رادیویی بسیار شدیدی هستند که ظاهراً از زمین فاصله زیادی دارند. کشف تپ اخترها و اخترنماها بیشتر در نتیجه پیشترفتهای اخترشناسی رادیویی تحقق یافت که در سالهای ۱۹۷۰ منجر به جستجوی طبقه تازه‌ای از اشیای آسمانی شد که عجیب‌ترین پدیده‌های فیزیکی در جهانند.

زیر پای فونیکس یخ پیدا شد !!!

پیمان اکبرنیا

منبع ناسا

با ناپدید شدن مواد سفید رنگ زیر پای فونیکس، مشخص شد که آن‌ها یخ‌ بوده‌اند. یخ‌هایی که پس از کنار رفتن خاک از روی آن‌ها تبخیر شده‌اند.    پس از گذشت 25 روز از ماموریت فونیکس(ققنوس)، این مریخ‌نشین موفق به کشف یخ شد. لکه‌های سفیدی که زیر پای مریخ‌نورد بودند، پس از گذشت چند روز ناپدید شدند. این امر نشان می‌دهد جنس این لکه‌ها که اندازه‌‌ای برابر یک حبه قند داشتند، یخ است. دانشمندان در روزهای گذشته بین گزینه‌های یخ و نمک شک داشتند.   «پیتر اسمیت»، مدیر پروژه‌ی فونیکس می‌گوید:" آن‌ها باید یخ باشند. ناپدید شدن آن‌ها نشان می‌دهد که نمی‌توانند نمک باشند. نمک بخار نمی‌شود."   تصویر: محل حفاری شده که در آن یخ پیدا شده است.   پس از آن‌که فونیکس در روزهای گذشته قسمتی از خاک را حفر کرد، لکه‌های سفیدی در قسمت‌های حفر شده دیده می‌شد اما امروز صبح خبری از آن‌ها نبود!   همچنین امروز صبح، بازوی مکانیکی مریخ‌نشین در حال کندن یک گودال دیگر بود که به سطح سختی برخورد کرد. دانشمندان از این‌که احتمالا یک سطح یخی دیگر پیدا کرده‌اند، هیجان زده شده‌اند.   انیمیشن تغییرات یخ در طی 4 روز را این‌جا ببینید(تصویر با فرمت GIF و حجم آن 800 کیلوبایت است):   http://www.nasa.gov/images/content/253084main_dodo_020_024.gif   خبرهای تکمیلی ماموریت فونیکس را از پایگاه خبری نجوم دنبال کنید.

www.nojumnews.com

ماهنامه نجوم، فصل تابستان کلاسهای نجومی برگزار می‌کند

دوره جدید کلاسهای آموزشی مقدماتی تا پیشرفته ماهنامه نجوم در ردههای مختلف سنی از پانزدهم ماه تیر برگزار می‌شود.

 

ماهنامه نجوم با کمک همکاران و نویسندگان تحریه خود، اقدام به برگزاری کلاسهای نجومی در فصل تابستان کرده است. این کلاسها از 15 ماه تیر شروع می شوند و تا 14 جلسه به صورت دو روز در هفته (شنبه و دوشنبه) ادامه می یابد.

 

عناوین دوره های ماهنامه نجوم، دوره‌ مقدماتی (دانش‌آموز و بزرگسال)،‌ پیشرفته، عكاسی، المپیاد (ویژه دانش‌آموزان سوم راهنمایی و دبیرستان)، كیهان‌شناسی، اختر‌فیزیك و كودكان(8 تا 11 سال) است.

 

شما می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت 8:30 تا 16 با شماره تلفن 88286932 تماس بگیرید و برای ثبت نام به دفتر ماهنامه نجوم به آدرس تهران، کوی نصر، ابتدای خیابان گیشا (سمت راست)، ساختمان شماره 5، واحد 3 مراجعه نمایید.

 

لازم به ذکر است به سبب محدود بودن ظرفیت کلاسها، اولویت ثبت نام با علاقه مندانی است که زودتر اقدام به ثبت نام کرده اند.

مکان برگزاری کلاسها داخل خیابان لارستان در خیابان مطهری تهران است.

با تشکر از همراهیتان

بسم الله الرحمن الرحیم پلوتوئید، نام جدید اجرام پلوتون مانند

محمدجواد ترابی

منبع: انجمن بین المللی نجوم

انجمن بین المللی نجوم، دسته بندی جدیدی به نام پلوتوئید را برای اجرام دارای شرایط مشابه پلوتون برگزید. بنابر اعلام رسمی انجمن جهانی نجوم، از این پس سیارات کوتوله که دورتر از مدار نپتون به دور خورشید می گردند، پلوتوئید نام می گیرند.   بنا بر این تعریف، پلوتوئید، دارای جرمی است که توانسته به تعادل هیدرواستاتیکی برسد (کروی شکل است) ولی نتوانسته اطراف مدار حرکتی خود را از اجرام دیگر پاکسازی و تمیز کند. تاکنون پلوتون و اریس در دسته پلوتوئید قرار گرفته اند. بدین ترتیب اجرامی که با این شرایط و دورتر از نپتون، آخرین سیاره منظومه شمسی (طبق تعریف سال 2006)، کشف می شوند از این پس در دسته پلوتوئید قرار می گیرند.   در تصویر دسته اجرام پلوتوئید مشخص است. در سمت راست اریس و در سمت چپ پلوتون با همدمش کارُن قرار گرفته است.       در میان سیارات کوتوله فقط یک جرم در این دسته قرار نمی گیرد که سرس نام دارد. سیاره کوتوله سرس در مداری بین مریخ و مشتری و در مدار سیارکها قرار دارد. مسئولان انجمن بین المللی نجوم، اعلام کردند به علت استثنا بودن سیاره کوتوله سرس دیگر برای آن مورد خاص دسته جدیدی در نظر گرفته نمی شود.   اهالی نجوم برای کاربرد این کلمه در زبان فارسی بهتر است منتظر اعلام رسمی معادل فارسی آن از فرهنگستان زبان و ادب فارسی شوند. نجوم نیوز با مشورت با ویراستاران مشاور خود احتمال می دهد کلماتی همچون پلوتوگون، پلوتونوار و یا پلوتون مانند، برای معادل آن به کار رود.

 بسم الله الرحمن الرحیم

 

 

 

 

فضاپيماي ژاپني هينود كه به تازگي ماموريت خود را آغاز كرده  به عنوان بخشي از مرحله وارسي، چند تصوير حيرت آور از خورشيد ارسال كرده است.

 اين فضاپيما در يك مدار پرواز قطبي همگام با خورشيد به گونه اي حركت مي كند كه دستگاههاي  آن 9 ماه سال در نور خورشيد قرار ميگيرند. اين فضا پيما از 3 قسمت به عنوان ابزار جانبي بر خوردار است: تلسكوپ نوري خورشيدي، تلسكوپ اشعه ايكس و طيف نماي اشعه فرابنفش.

تلسكوپ نوري خورشيدي به فضاپيما اين امكان را مي دهد كه تصاوير بزرگ شده از خورشيد را دريافت كند و اين تصاوير انتقال  گرمايي خورشيدي  را در جاهايي كه گاز، درون نور كره صعود و نزول مي كند آشكار مي نمايد. همچنين فضاپيما قادر خواهد بود جهت و قدرت ميدان مغناطيسي خورشيد را اندازه گيري نمايد.

تلسكوپ اشعه ايكس‏، جو اطراف خورشيد كه در واقع اتمسفر بيروني آن است را بررسي مي كند. اين حلقه همان منطقه ايست كه طوفان هاي را توليد مي كند و موادي را به سوي زمين مي فرستد و همچنين در به وجود آمدن شفق هاي زيباي خورشيدي نقش دارد.

و بالاخره طيف نماي تصوير كننده اشعه فرابنفش، ديگر دستگاه اين فضاپيماست . اين ابزار سرعت مواد خورشيدي را اندازه گيري مي كند و به فضانوردان اين امكان را مي دهد كه دما و چگالي اتمسفر بيروني خورشيد را مشخص كنند.

ماموريت كامل علمي هينود در دسامبر آغاز خواهد شد و بعد از اتمام درجه بندي ها، مشاهدات علمي تمام وقت آغاز مي گردد.

 

منبع: www.universetoday.com

بسم الله الرحمن الرحیم

باسلام  ضمن عرض تسلیت" ایام فاطمیه"

بسم ا... الرحمن الرحیم

سلام ببخشید اصلا وقت احوالپرسی ندارم آخر زمین تنها سیاره برای زیستن در خطر است دارم با کارهای کوچک کمکی بزرگ به سیاره زمین می کنم :

حتما می گویید چرا در خطر است :

به دلیل زیاد شدن اثرات گلخانه ای (سرعت ورود گاز co2 به اتمسفر ۱۴۰۰۰ برابر شده است!!!)

الان وقتش است باید بجنبیم وقتی نداریم با کارهایی کوچک کاری بزرگ انجام دهید!! حتی با خاموش کردن یک لامپ !!

اگر زمین گرم شود:

۱. جو زمین ناپایدار شده و مانند جو سیاره زهره دمای زمین به حدود ۴۰۰ درجه سانتیگراد می رسد

۲. عصر یخ بندان سوم می شود

۳. تغییر قطبین

۴. آب شدن قطب ها و کمبود خشکی و غذا و انقراض خرس های قطبی . قطب مانند یک آیینه بسیار بزرگ عمل می کند که انرژی گرمایی بسیار بالای خورشید را بازتاب می کند

راه های جلو گیری از این فاجعه :

استفاده از وسایل نقلیه عمومی . استفاده هرچه کمتر از وسایل برقی . استفاده از لامپ های کم مصرف . و هزاران راه دیگر

  و این عکس آینده ۵۰ سال آینده زمین است اگر جلو گیری نکنیم:

عکس از سید حسین قرشی:

 

 

 

 

 روز جهاني نجوم در دنيا نزديكترين روز از تعطيلات آخر هفته به تربيع اول ماه (تنها قمر زمين) انتخاب مي شود كه در بازه 15 آوريل (25 يا 26 فروردين) تا 15 مي (24 يا 25 ارديبهشت) واقع شده باشد. همچنين هفته اي كه روز نجوم آخرين روز آن را تشكيل دهد به عنوان هفته نجوم نامگذاری مي‌گردد. در اين روز و هفته گروههای آماتوری و حرفه ای نجومی سعی بر آن دارند فرصتی را فراهم آورند تا نجوم را به ميان مردم برده، با برگزاری برنامه های گوناگون، اين علم زيبا را به عموم اقشار جامعه بشناسانند. كسانی كه تا کنون حتی تلسکوپ را هم نديده اند مي توانند با مراجعه به مکانهايی که در شهر پيش بينی شده است علاوه بر رصد از پشت يک تلسکوپ (هر چند کوچک) با مباني علم نجوم به طور خلاصه آشنا شوند و با افرادی که به همين منظور در آن مکانها مستقر شده اند در اين رابطه به صحبت بپردازند. همچنين برگزاری همايشهای عمومی نجوم، نمايشگاه های عکس و پوسترهای نجومی، مسابقه، پخش اسلايدهای مرتبط با علم نجوم وفضا،و ... از ديگر برنامه هايی است که در اين روز برگزار مي گردد.

گروه نجوم دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اقدام به برگزاری مراسمی به مناسبت روز نجوم واقع در پارک دارآباد کرده است.

اجرای نمایش تاریخ علم که دانشجویان در آن به معرفی دانشمندان و منجمان و زندگی آن ها می پردازند،آشنا کردن علاقه مندان و بازدید کنندگان با رموز آسمان شب،اطلاع رسانی همگانی در زمینه ی نجوم و فضا از طریق غرفه های مربوطه،و ...،از جمله برنامه هایی است که گروه نجوم دانشگاه علوم و تحقیقات،برای بازدید کنندگان در نظر گرفته است.علاقه مندان می توانند جهت بازدید،در روز جمعه مورخ ۲۰/۲/۱۳۸۷ به پارک و موزه حیات وحش دارآباد مراجعه نمایند.

با تشکر از همراهیتان

 

 

بسم رب النجم

احتمال از هم پاشیدن منظومه‌‌ی شمسی پیش از مرگ خورشید !

آذر محمد آبادی

منبع نیوساینتیست

7-2-1387

زمین در آینده‌ی خود امکان برخورد با عطارد یا مریخ را خواهد داشت.   زندگی بر روی زمین چگونه پایان می‌یابد؟ البته پاسخ معلوم نیست٬ اما دو مطالعه‌ی جدید، برخوردی با عطارد یا مریخ را پیش‌بینی می‌کنند که می‌تواند پیش از آنکه خورشید به غولی قرمز بدل شود و سیاره را در تقریبا 5 میلیارد سال برشته کند٬ زندگی بر روی زمین را به سرنوشتی شوم دچار کند.   این مطالعات نشان می‌دهند که سیارات منظومه‌ی شمسی به چرخش حول خورشید تا حداقل 40 میلیون سال به صورت پایدار ادامه خواهند داد. ولی پس از آن احتمال کمی (غیر قابل صرف نظر) وجود دارد که اوضاع به صورتی بسیار بد پیش خواهد رفت.   منظومه‌ی شمسی در مقیاس زمانی انسان‌ها به نظر می‌رسد که ساعت‌وار به طور منظم در حرکت است اما آیزاک نیوتن 3 قرن پیش دریافت که جاذبه گرانشی که سیارات بر یکدیگر اعمال می‌کنند می‌تواند٬ آنها را با گذشت زمان به خارج از مدارهای خود متمایل کند.  پیش‌بینی آنچه که رخ خواهد داد به علت چند جسمی بودن مسئله بی‌اندازه مورد سوال قرار می‌گیرد. امروزه حتی خطاهای کوچک در موقعیت‌های مشاهده شده‌ی سیارات می‌تواند به عدم قطعیت‌هایی بسیار بزرگ در پیش‌بینی آینده تبدیل شود. به همین علت اخترشناسان با اطمینان تنها خبر از ثابت بودن منظومه‌ی شمسی برای 40 میلیون سال آینده را می‌دهند.   اگرچه هیچ کس نمی‌تواند با اطمینان از آنچه که پس از آن رخ می‌دهد بگوید٬ محاسبات جدید از اطلاعات کمی در آینده‌ای دورتر خبر می‌دهند. این محاسبات نشان می‌دهند که با احتمال 1 تا 2 درصد مدار عطارد در طول 5 میلیارد سال آینده قطعا تغییرات عمده‌ای را خواهد داشت. این رویداد به متزلزل کردن سیارات درونی منظومه‌ی شمسی می‌انجامد و می‌تواند به برخوردی فاجعه‌آمیز بین زمین و مریخ یا عطارد منجر شود که حیات موجود در آن زمان را نابود کند.       گرگوری لافلین، نویسنده‌ی مشترک یکی از این مطالعات در دانشگاه کالیفرنیا-سانتا کروز می‌گوید:"برای مثال در برخوردی سنگین با مریخ تمامی حیات فوراً نابود می‌شود و زمین با دمای یک ستاره‌ی غول سرخ در حدود 1000 سال خواهد گداخت." ژاک لاسکار از رصد‌خانه‌ی پاریس در فرانسه مطالعه‌ی دیگری را تصویب کرد. وی 1001 شبیه‌سازی کامپیوتری از منظومه‌ی شمسی را در گذر زمان با اندکی اختلاف در شرایط آغازین هر یک از سیارات برپایه‌ی عدم قطعیت در مشاهدات به اجرا درآورد.   در 1 تا 2 درصد موارد٬ مدار عطارد با گذشت زمان و در اثر جاذبه‌ی گرانشی مشتری بسیار کشیده شد. در این موارد٬ مدار عطارد به خروج از مرکز 0.6 یا بیشتر رسید (خروج از مرکز صفر به معنای یک دایره‌ی کامل است در حالی که خروج از مرکز 1 بیشترین کشیدگی ممکن را نشان می‌دهد). قرار گرفتن عطارد در چنین مدار کشیده‌ای٬ تاثیر متقابل بین عطارد٬ زهره٬ مریخ و زمین را افزایش می‌دهد. شیبه‌سازی‌های پیشین لاسکار نشان می‌دهد که چنین رویدادی تمامی منظومه‌ی شمسی را آشفته می‌کند. لافلین در گفتگو با نیوساینتیست گفت:" هنگامی که خروج از مرکز عطارد به حدود 0.6 افزایش می‌یابد٬ به محل تقاطع با مدار زهره نزدیک می‌شود".   عطارد و مریخ به هنگام متزلزل شدن منظومه‌ی شمسی به دلیل جرم‌های به‌ترتیب 6 و 11 درصد جرم زمین٬ دورتر پرتاب می‌شوند٬ زیرا نسبتاً راحت‌تر حرکت می‌کنند. به حرکت در‌آوردن زهره سخت‌تر است زیرا جرمی معادل با 82 درصد جرم زمین را داراست. در یکی از شبیه‌سازی‌های لافلین و کنستانتین بتیگین از عطارد، پس از 1.3 میلیارد سال به سمت خورشید پرتاب شد. در شبیه‌سازی دیگری مریخ پس از 820 میلیون سال از منظومه‌ی شمسی به بیرون پرت شد و 40 میلیون سال پس از آن عطارد و زهره برخورد کردند. لافلین گفت: "تعداد زیادی از فجایعی که ممکن است رخ دهد برای ما روشن شده است و در هر مورد٬ جزئیات اسف‌بار کاملا متفاوت هستند".   وحشتناک‌ترین فاجعه برای زمین احتمال برخورد با عطارد یا مریخی عنان گسیخته است. نسبتا مشخص است که مریخ با زمین چه می‌تواند انجام دهد. اکثر دانشمندان بر این باورند که جسمی به اندازه‌ی مریخ در ابتدای منظومه‌ی شمسی به زمین برخورد کرده است و سرانجام از بقایای این برخورد ماه به وجود آمده است. زمین با این برخورد با اقیانوسی از مذاب تا هزاران درجه گرم شده بود. لافلین افزود: "پاسخ آینده به چنین اتفاقی فاجعه‌آمیز خواهد بود٬ اما 98 تا 99 درصد احتمال حرکت ساعت‌وار منظومه‌ی شمسی در 5 میلیارد سال آینده وجود دارد."  ممنون از همراهیتان

یک بخش خبر نامه ای هم به وبلاگ اضافه کردم

اگر مایل بودید ثبت نام کنید در پایین صفحه

به نام یکتا خالق کهکشان ها

سلام بینندگان عزیز امیدوارم در هر کجا که هستید حالتان خوب باشد

NGC 3582

چه اتفاقی در NGC 3582 در حال وقوع است؟ ستارگانی روشن و مولکول‌هایی جذاب در حال تولید شدن هستند. این سحابی در منطقه‌ای واقع شده که به آن RCW 57 می‌گویند. در تصویر بالا، نواحی چگالی از غبار میان ستاره‌ای تاریک و ستارگان جوانی که تنها چند میلیون سال پیش متولد شده‌اند، دیده می‌شود. در کنار این مواد و ستارگان، مناطقی از گاز درخشان هیدروژن دیده می‌شود که به وسیله‌ی این ستارگان  یونیزه شده است.  همچنین حلقه‌های عظیم گازی که دیده می‌شود، از ستارگان در حال مرگ به بیرون پرتاب شده‌اند. در مطالعاتی که به تازگی و با دقت بالا روی این منطقه صورت گرفته دست کم 33 ستاره‌ی در حال تولد آشکار شدند که در مراحل پایانی تکامل خود قرار دارند. همچنین ترکیبات پیچیده‌ای از کربن به نام ترکیبات حلقوی آروماتیک هیدروکربن هم به وضوح در این مطالعه خود را نشان می‌دهند. این مولکول‌های کربن احتمالا در برخوردهای درون ستاره پدید می‌آیند. مانند آنچه 5 میلیارد سال پیش در خورشید روی داد و به نظر می‌رسد گامی مهم در تکامل و پدید آمدن حیات روی زمین بود. تصویر فوق را تلسکوپ 4 متری «بلانکو»  واقع در رصدخانه‌ی «سرو تولولو»‌ی آمریکا در شیلی تهیه کرده است.

عکس: T. A. Rector (U. Alaska), T. Abbott, NOAO, AURA, NSF

بامید دیدار

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام بینندگان عزیز

چرا درخشان‌ترین انفجار عالم هنوز دیده می‌شود؟

ایلیا تیموری

منبع: NewScientist

قدرتمندترین انفجار عالم هنوز درخشان است. چنین انفجاراتی معمولا به سرعت كم‌نور می‌شوند. اخترشناسان به دنبال دلایل نورانی ماندن این انفجار هستند.   قدرتمندترین انفجاری که تاکنون در عالم رصد شده بود، حدود چهار هفته پیش به صورت «انفجار پرتو گاما» به وقوع پیوست. درخشش این انفجار در تاریخ رصد انفجارها در کیهان بی‌نظیر بود. اما آن‌چه بیش از خود انفجار عجیب است، پدیده‌ی دیگری است. این جرم هنوز در کهکشان میزبان می‌درخشد و باعث حیرت اخترشناسان شده است.   این پدیده به سبب متلاشی شدن ستاره‌ای پرجرم رخ داده است. احتمالا جرم ستاره مذکور معادل 50 برابر جرم خورشید بوده است. این جرم در فاصله 5/7 (هفت و نیم) میلیارد سال نوری از ما قرار دارد. برای مختصر زمانی در روز 29 اسفند، می‌توانستیم جرمی چنین دوردست را به راحتی با چشم غیر مسلح نظاره کنیم. با فاصله‌ای هزاران بار بیش‌تر از کهکشان مثلث اما با همان میزان درخشندگی.  درخشش این انفجار 5/2 (دو و نیم) میلیون بار بیش از ابرنواختر درخشانی بود که در سال 2005 روی داد. اخترشناسان بر این امید بودند که بتوانند از کهکشان میزبان این ستاره تصویر برداری کنند اما عکس هابل که در 19 فروردین منتشر شد، نشان دهنده‌ی آن بود که نور کهکشان هنوز در درخشندگی انفجار شدید چهار هفته پیش پنهان است.    تصور بر این است که این‌گونه فوران‌ها زمانی رصد می‌شوند که جهت جت‌های موادی که با سرعتی نزدیک به سرعت نور حرکت می‌کنند، مستقیم به سمت زمین باشد. همچنین دانشمندان عقیده دارند که هرچه جت‌ها باریک‌تر باشند و قطر مخروط آنها کم‌تر باشد، درخشندگی آن‌ها افزایش می‌یابد. این پرتوهای گاما در مسیر حرکت به سمت زمین نور مرئی تولید می‌کنند. یعنی جت‌ها، گازهای اطراف خود را داغ می‌کنند و باعث تابش آن‌ها می‌شوند.   برخی از اخترشناسان عقیده دارند که درخشندگی زیاد به این سبب بوده است که ما دقیقا به درون جت‌ خیره شده‌ایم و در نتیجه انرژی زیادی به سمت زمین ارسال شده است، اما اگر اینگونه باشد با عوض شدن جهت جت‌ها درخشندگی نیز کم می شوند. با توجه به درخشش زياد، اینگونه انتظار می‌رفت که انفجار به سرعت کم نور شود. اما این انفجار با بقیه تفاوت دارد و به گونه‌ای غیرمعقول درخشان مانده است و این نمی تواند نشانی برای جت‌های باریک باشد.   اما اگر جت ها زیاد باریک نباشند انرژی آزاد شده باید بسیار زیاد باشد که بتواند نورانیت زياد را با توجه به فاصله‌ی جسم توضیح دهد. این می‌تواند نشانه‌ای باشد برای آن‌که انفجار کسر بزرگی از انرژی تابشی خود را به صورت گاما تابش كرده است و این بیشتر از آن مقداری است که در انفجارهای پرتو گاما شاهد هستیم.     قدرتمندترین انفجار گامای رویت شده تاکنون ثبت شد ازهمراهی شما متشکریم

بسم الله الرحمن الرحیم

با سلام خدمت شما بازید کنندگان گرامی

روز جهانی نجوم در ایران 20 اردیبهشت سال جاری برگزار می شود. این مطلب راهنمایی برای برگزاری روز نجوم در ایران است.

 

روز بین المللی نجوم در چند سال اخیر تبدیل به یکی از فرصتهای اصلی برای ترویج دانش نجوم و علاقه مند کردن مردم برای توجه به جهان بالای سر خود بوده است. جهانی شگفت انگیز که همیشه انسان را مجذوب خود می کرده است و در طول تاریخ بارها با رشد و جهش هایی که تجربه کرده است، زندگی ما انسانها را به سطحی دیگر از نظر معنی شناختی منتقل کرده است.

بقیه مطلب در ادامه مطلب

 

 

به نام خالق این الماس های فضایی

سلام امید وارم حالتون خوب باشه

ممکن است الماس روی زمین سنگی کمیاب باشد، اما در کمال شگفتی در فضا به وفور یافت می‌شود و تلسکوپ بسیار حساس فروسرخ اسپیتزر ابزاری ایده‌آل برای پیدا کردن این الماس‌هاست.

امیر حسام صلواتی

با استفاده از شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای، محققان روشی را برای یافتن الماس‌ها در فضا ابداع کرده‌اند. این الماس‌ها که تنها چند نانومتر قطر دارند، ۲۵ هزار بار از دانه‌های شن کوچک‌تر هستند، خیلی کوچک‌تر از آنکه به درد حلقه‌ی نامزدی بخورند! ولی منجمان بر این عقیده‌اند که این ذرات بسیار کوچک حاوی اطلاعات با ارزشی در رابطه با چگونگی تکامل مولکول‌های کربنی هستند که اساس حیات روی زمین را تشکیل می‌دهند.

دانشمندان برای اولین بار در دهه‌ی ۸۰ میلادی به تحقیق در رابطه با وجود الماس در فضا پرداختند. علت این تحقیق، یافتن مقادیر زیادی از الماس‌های نانومتری در شهاب‌سنگ‌هایی بود که به زمین برخورد کرده بودند. منجمان دریافتند که حدود ۳ درصد از کل کربن موجود در شهاب‌سنگ‌های بررسی شده را الماس‌های نانومتری تشکلی می‌دهند. در صورتی که شهاب‌سنگ‌ها را به عنوان نوعی از گرد و غبار موجود در فضا بدانیم، محاسبات نشان می‌دهند که تنها یک گرم از گاز و غبار ابرهای کیهانی می‌تواند تا ۱۰۰۰۰ تریلیون نانوالماس داشته باشد!

«چارلز باشیلچر»(Charles Bauschlicher) از مرکز تحقیقاتی ایمز ناسا(Ames Research Center) به نکته‌ی جالبی اشاره می‌کند: "سوالی که همیشه از ما پرسیده می شود این است که اگر نانوالماس‌ها این قدر فراوانند، چرا ما کم‌تر آن‌ها را مشاهده می‌کنیم؟" در حقیقت ما فقط دو بار آن‌ها را مشاهده کرده‌ایم. "حقیقت این است که ما تا به حال به قدر کافی در رابطه با خواص الکترومغناطیسی و فروسرخ نانوالماس‌ها نمی‌دانستیم که بتوانیم آن‌ها را آشکارسازی نماییم".

برای حل این معما، باشیلچر و تیم تحقیقاتی وی به کمک نرم‌افزارهای رایانه‌ای، شرایط میان‌ستاره‌ای را برای حالتی که سرشار از نانوالماس‌ها باشد، شبیه‌سازی کردند. نتایج شبیه‌سازی آن‌ها نشان می‌دهد که این نانوالماس‌ها در طول موج‌های فروسرخ ۴/۳ تا ۵/۳ میکرومتر و ۶ تا ۱۰ میکرومتر به شدت می‌درخشند یعنی همان طول موج‌هایی که اسپیتزر به آن‌ها حساس است.

منجمان باید قادر باشند تا بتوانند این الماس‌های سماوی را با بررسی آن‌ها در نور فروسرخ تشخیص دهند. همان‌طور که نور مرئی با گذر از منشور به رنگ‌های سازنده‌ی آن –هفت رنگ رنگین کمان- تجزیه می‌شود، نور فروسرخ هم در برخورد با مولکول‌های مختلف، به اجزای مختلفی تقسیم می‌گردد. نکته‌ی جالب اینجاست که هر مولکول اثر خاص خود را بر نور فروسرخ می‌گذارد به نحوی که با بررسی این اثرانگشت می‌توان نوع مولکول را تشخیص داد. دانشمندان از چنین روشی برای تشخیص نانوالماس‌ها استفاده خواهند کرد.

اعضای تیم تحقیقاتی گمان می‌کنند این‌که نانوالماس‌ها تا کنون به راحتی پیدا نشده‌اند به این دلیل است که منجمان از ابزار مناسبی برای رصد استفاده نمی‌کردند و به علاوه محل‌های درستی را نیز بررسی ننموده‌اند. الماس از اتم‌های کربن به هم فشرده تشکیل می‌شود بنابراین برای ایجاد اثرانگشت مناسب در طول موج فروسرخ، نیاز به نور ماوراء بنفش با شدتی زیاد است. بنابراین بهترین مکان برای جستجوی نانوالماس‌ها درست در مجاورت یک ستاره‌ی داغ است.

وقتی منجمان دریابند که باید کجا دنبال نانوالماس‌ها بگردند، قدم بعدی بعدی حل معمای چگونگی شکل‌گیری این نانوالماس‌ها در فضای میان‌ستاره‌ای است.

«لوییس آلاماندولا»(Louis Allamandola) یکی از محققان مرکز تحقیقاتی ایمز به این نکته اشاره می‌کند که: "الما‌س‌های فضایی در مقایسه با الماس‌های زمینی  تحت شرایط متفاوتی شکل می‌گیرند". او می‌افزاید که الماس‌های زمینی تحت فشار زیاد و در اعماق زمین شکل می‌گیرند، جایی که دما نیز بسیار بالاست. این در حالی است که الماس‌های فضایی در ابرهای مولکولی سرد یافت می‌شوند. جایی که فشار میلیاردها بار کم‌تر از فشار اعماق زمین است و دما به زیر ۲۴۰- درجه سانتی‌گراد می‌رسد.

آلاماندولا اضافه می‌کند: "اکنون که ما می‌دانیم کجا را باید جستجو نماییم، تلسکوپ‌های فروسرخ نظیر اسپیتزر می‌توانند به ما در بررسی این نانوالماس‌ها کمک کنند".

منبع: ناسا

خداوند چو خلفت آغاز کرد

                     خرد آفرید و جهان باز کرد

ز دود و بخار و یکی در سبز

                  جهان را پی افکند زیبا و نغز

به شش روز خلقت به پایان رسید

                   زناهید و تیر و زبهرام  شید

ز برجیس و کیوان و گردون سپهر

                   ز گاو و بره شیر و میزان و مهر

هم عیوق و پروین پردیس چهر

                  نشسته به تخت نو عروس سپهر

شباهنگ و شعری و دبران و ماه

همه سر به سر شاه را چون سپاه

در ضمن به یک همکار نجومی نیازمندم برای آپ کردن

تا آپ بعدی خدا نگهدار